Τα πράγματα γύρω μας, τα υλικά αγαθά, τα έμβια και άβια αντικείμενα του κόσμου, φέρουν μέσα τους έναν σκοπό που τους έχει δοθεί από το Θεό. Όπως η θάλασσα ή το βουνό, όπως ο ήλιος που ανατέλλει και οι καρποί που ωριμάζουν, όλα αυτά αποκαλύπτουν τη βαθύτερη αλήθεια τους. Κάθε δημιούργημα της Θείας Σοφίας έχει τον λόγο ύπαρξής του και τη φυσική του χρήση. Ενσωματώνει ένα μέρος του θεϊκού σχεδίου, αποκαλύπτοντας με τον τρόπο του τον σκοπό και την κατεύθυνση που ορίζει ο Θεός για όλα τα πράγματα.

Αναλογίσου, για παράδειγμα, τη χρήση του νερού. Πώς η βροχή πέφτει στη γη για να τη θρέψει, πώς τα ποτάμια ρέουν για να συντηρούν τη ζωή, και πώς κάθε σταγόνα είναι μέρος μιας διαδικασίας ζωής και ανανέωσης. Το νερό έχει προορισμό και σκοπό, και μας διδάσκει τη φυσική του χρήση με τον πιο απλό αλλά ταυτόχρονα πιο βαθύ τρόπο. Ο άνθρωπος καλείται να το χρησιμοποιεί με μέτρο και σεβασμό. Όμως, πόσες φορές δεν το βλέπουμε ως κάτι δεδομένο, ως πόρο προς εκμετάλλευση, χωρίς να αναγνωρίζουμε την ίδια τη χάρη που ενυπάρχει σε αυτό;

Η αλήθεια που φέρουν τα πράγματα, όμως, αλλοιώνεται και αποκρύπτεται από τη φαινομενικότητα που δημιουργεί η πάσχουσα ανθρώπινη φαντασία. Ο άνθρωπος δεν βλέπει τα πράγματα ως όντα με δικό τους σκοπό και φυσική χρήση, αλλά τα ερμηνεύει μόνο μέσα από τη δική του περιορισμένη οπτική. Ο κόσμος γύρω του μετατρέπεται σε αντανάκλαση της προσωπικής του θέλησης, σε αντικείμενα που μόνο η ανθρώπινη φαντασία τους δίνει νόημα, είτε είναι για προσωπικό όφελος, είτε για την εκπλήρωση επιθυμιών και ιδεολογικών προτεραιοτήτων.

Ο άνθρωπος συχνά εγκλωβίζεται στην εξωτερική εικόνα των πραγμάτων και στα φαινόμενα που αυτά παρουσιάζουν. Η φυσική τους χρήση και η λειτουργία τους, ως τμήματα ενός ενιαίου σχεδίου, παραμένει αόρατη για αυτόν. Αντί να τα βλέπει ως εκφράσεις της σοφίας του Δημιουργού, πολλές φορές τα αντιμετωπίζει ως αντικείμενα προς εκμετάλλευση ή ως απλά εργαλεία για την ικανοποίηση των ιδιοτελών του συμφερόντων.

Αυτός ο τρόπος σκέψης, όμως, δεν είναι διάλογος με τη δημιουργία. Είναι μονόλογος. Ο άνθρωπος, ενώ νομίζει ότι συνομιλεί με τα πράγματα, στην πραγματικότητα προβάλλει πάνω τους τις δικές του επιθυμίες και ιδεολογίες. Κάθε τι γύρω του το εκλαμβάνει όχι ως αυτό που είναι, αλλά ως αυτό που θέλει να είναι, σύμφωνα με τα συμφέροντά του. Όταν βλέπει έναν λόφο, για παράδειγμα, δεν τον βλέπει ως έναν τόπο που προστατεύει το περιβάλλον ή συμβάλλει στην ισορροπία του οικοσυστήματος, αλλά ως οικόπεδο, ως «ευκαιρία» για εκμετάλλευση. Ο σύγχρονος άνθρωπος κοιτάζει το περιαστικό άλσος και σκέφτεται σε ποια κομμάτια του μπορεί να οικοδομήσει, αντί να δει τη λειτουργία του ως έναν ζωντανό οργανισμό που υποστηρίζει την ισορροπία της φύσης και τη ζωή.

Αυτή η προσέγγιση, όμως, έχει ευρύτερες συνέπειες. Η παραμόρφωση της σχέσης του ανθρώπου με τα πράγματα αντικατοπτρίζεται σε όλη την κοινωνία και την καθημερινότητά του. Από την πολιτική μέχρι την επιχειρηματικότητα, την επιστήμη και τις προσωπικές σχέσεις, το αν θα θεωρήσουμε τα πράγματα ως όντα με σκοπό ή απλώς ως αντικείμενα χρήσης, καθορίζει τον τρόπο που λειτουργούμε. Στην πολιτική, παραδείγματος χάρη, ο άνθρωπος συχνά «χρησιμοποιεί» τους άλλους ως μέσα για την επίτευξη των δικών του συμφερόντων. Στην καθημερινότητά του, αναζητά κέρδος χωρίς να σκεφτεί το κοινό καλό ή τη βιωσιμότητα των σχέσεών του.

Ο διάλογος με τα πράγματα γίνεται έτσι μια μορφή «αντίλαλου». Ο άνθρωπος φαντάζεται ότι τα πράγματα του «απαντούν» με τον τρόπο που θέλει εκείνος να τις ακούσει. Όμως στην πραγματικότητα, είναι μόνο η αντανάκλαση των επιθυμιών του. Δεν υπάρχει πραγματικός διάλογος, δεν υπάρχει αληθινή επικοινωνία με τη δημιουργία, μόνο μία σιωπηλή, υπερφορτωμένη από τα συμφέροντά του, αντίδραση προς τα πράγματα. Η φύση, η ζωή, τα έργα του ανθρώπου δεν έχουν φωνή, εκτός αν εμείς τους τη δώσουμε. Αν και τα πράγματα είναι πλούσια σε σημασία και λειτουργία, ο άνθρωπος τα αντιλαμβάνεται μόνο από τη δική του περιορισμένη, αυτοαναφορική οπτική.

Όμως, το πρόβλημα δεν είναι άλυτο. Η αποκατάσταση της σχέσης αυτής απαιτεί συνειδητότητα και μετάνοια. Η επιστροφή στην «κατά φύσιν» χρήση των πραγμάτων είναι ο δρόμος για την εσωτερική αναγέννηση. Όταν ο άνθρωπος παραδεχτεί ότι όλα γύρω του είναι δώρα του Θεού, τότε θα αρχίσει να τα χρησιμοποιεί με τη σοφία και τη μέτρο που εκείνα αξίζουν. Ο σεβασμός στα πράγματα και η αναγνώριση του σκοπού τους θα αναδείξουν την αληθινή τους αξία και θα φέρουν τον άνθρωπο σε μια αρμονία με τη δημιουργία. Και έτσι, όχι μόνο θα θεραπευτεί η σχέση του ανθρώπου με τα πράγματα, αλλά και όλη η κοινωνία θα αναγνωρίσει τη σημασία της κοινής ευημερίας και της ταπεινότητας.

Η σωστή χρήση των πραγμάτων απαιτεί συνειδητότητα και ευλάβεια. Όταν ο άνθρωπος ξεπερνά τον εγωισμό του και βλέπει την πραγματική σημασία των όσων τον περιβάλλουν, η δημιουργία δεν είναι πλέον πεδίο εκμετάλλευσης, αλλά χώρος για λατρεία και συνεργασία με το θεϊκό σχέδιο. Μόνο τότε τα πράγματα επιστρέφουν στην αληθινή τους διάσταση, ως μέσα για το κοινό καλό και την πνευματική εξέλιξη.